İyi düzenlenmiş kitaplık yalnızca dekoratif görünmez; aradığınız kitabı hızlı bulmanızı ve sahip olduğunuz eserleri gerçekten kullanmanızı sağlar. Sistem, kitap sayınıza ve okuma alışkanlığınıza uygun olmalıdır.
Önce bütün kitapları görün
Rafları bölüm bölüm boşaltıp kitapları aynı alanda toplayın. Aynı kitabın birden fazla kopyası, yarım kalan seriler ve unutulan ödünç kitaplar böyle fark edilir.
Hepsini aynı anda yere yığmak yerine küçük bölümlerle ilerleyin. Böylece düzenleme yarıda kalsa bile oda kullanılabilir kalır.
Ayıklama ölçütü belirleyin
Tekrar okuyacağınız, başvuru için kullandığınız ve manevi değeri olan kitapları ayırın. Artık ihtiyaç duymadıklarınızı bağışlama, takas veya satış kutusuna koyun.
Yıpranmış her kitabı hemen atmayın; onarılabilir olanları ayrı tutun. Küf, böcek ve yoğun nem hasarı olanları sağlıklı kitaplardan uzaklaştırın.
Kategori sistemi seçin
Roman, tarih, çocuk, mesleki kaynak ve hobi gibi geniş kategoriler ev kitaplığı için yeterlidir. Çok ayrıntılı sınıflandırma günlük kullanımı zorlaştırabilir.
Bir kitabın hangi kategoriye ait olduğu tartışmalıysa onu en sık arayacağınız bölüme koyun. Sistem teorik değil pratik olmalıdır.
Alfabetik veya renk sırası
Yazar soyadına göre alfabetik sıra aramayı kolaylaştırır. Konu içindeki küçük koleksiyonlarda seri ve yayın sırası da kullanılabilir.
Renge göre dizilim görsel olarak güçlüdür, fakat kitap adı hatırlanmadığında bulmak zorlaşır. Dekoratif rafta renk, çalışma rafında konu ve yazar sırası tercih edilebilir.
Okunacak kitap rafı
Yakın zamanda okumayı planladığınız kitaplar için sınırlı bir raf ayırın. Bu bölüm büyüdükçe öncelikleri yeniden değerlendirin.
Okunan kitabı ana kategorisine geri koyun. Yatak başı ve masa üzerinde geçici yığınlar oluşmasını böyle önlersiniz.
Raf yükünü dengeli dağıtın
Büyük ve ağır kitapları alt raflara yerleştirin. Üst raftaki ağır ciltler kitaplığın devrilme riskini ve raf eğilmesini artırabilir.
Kitaplığı duvara uygun bağlantıyla sabitlemek özellikle çocuklu ve deprem riski olan evlerde önemlidir. Duvar türüne uygun aparat kullanın.
Kitapları çok sıkıştırmayın
Kitaplar dik durmalı, ancak raftan çıkarırken zorlanacak kadar sıkışmamalıdır. Aşırı boşlukta eğilmelerini önlemek için sağlam kitap desteği kullanın.
Büyük boy kitapları yatay koyabilirsiniz, fakat yüksek yığın alt kitaba erişimi zorlaştırır. Az sayıda ve dengeli istif yapın.
Nem ve güneşten koruyun
Doğrudan güneş kapak ve sayfaları soldurur. Kitaplığı pencere, radyatör ve nemli dış duvardan uzak tutun.
Rutubet kokusu varsa yalnızca oda kokusu kullanmayın; nem kaynağını bulun. Kitaplar arasında hava dolaşımı bırakın.
Temizlik rutini
Rafları belirli aralıklarla yumuşak bezle temizleyin. Kitapların üst kenarındaki tozu dışa doğru alarak sayfaların arasına itmeyin.
Temizleyici sıvıyı doğrudan kitaba sıkmayın. Raf tamamen kuruduktan sonra kitapları geri yerleştirin.
Etiket ve katalog
Büyük koleksiyonda raflara sade kategori etiketi koymak işe yarar. Kitapları numaralandırmak yerine telefon tablosu veya basit katalogla yerini kaydedebilirsiniz.
Ödünç verilen kitap için kişi ve tarih notu tutun. Unutulan kitapların kaybolmasını önleyen en basit yöntem budur.
Çocuk kitapları
Çocukların kitaplarını erişebilecekleri alçak raflara, kapakları görülecek biçimde koymak kullanımı artırır. Ağır dekorları bu rafların üzerine yerleştirmeyin.
Kitapları dönemsel olarak değiştirip bir kısmını depolamak kalabalığı azaltır. Çocuğu ayıklama ve yerleştirme sürecine katın.
Düzeni koruyun
Yeni kitap geldiğinde önce hangi kategoriye gireceğini belirleyin. Raf tamamen dolduysa yeni yığın kurmak yerine küçük bir ayıklama yapın.
Yılda iki kez genel kontrol, ayda bir hızlı toparlama yeterlidir. Kolay anlaşılan sistem, kusursuz görünen fakat sürdürülemeyen düzenden daha değerlidir.